TỔNG QUAN

Tổng hợp đầy đủ các phương pháp điều trị hội chứng ngưng thở khi ngủ (OSA) theo hướng dẫn từ Viện Tim Phổi Hoa Kỳ (NHLBI): CPAP, thuốc, chỉnh hình răng miệng, phẫu thuật và liệu pháp cơ chức năng.

Mất ngủ (Insomnia) và ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (Obstructive Sleep Apnea – OSA) là hai rối loạn giấc ngủ phổ biến, thường tồn tại song song ở một tỷ lệ lớn người bệnh. Khi cả hai cùng xuất hiện, tình trạng này được gọi là COMISA (Comorbid Insomnia and Sleep Apnea). COMISA không chỉ làm trầm trọng các rối loạn giấc ngủ mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, rối loạn tâm thần, suy giảm chức năng ban ngày và làm giảm hiệu quả điều trị nếu không được chẩn đoán và can thiệp đúng cách.

COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) là một bệnh hô hấp thường gặp ở người hút thuốc lá hoặc sống trong môi trường ô nhiễm. Bệnh gây ra tình trạng tắc nghẽn đường thở mạn tính, khiến người bệnh ho nhiều, khó thở, dễ mệt khi vận động và thường xuyên bị nhiễm trùng hô hấp.

OSA (ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn) là một rối loạn giấc ngủ, đặc trưng bởi các cơn ngưng thở từng đợt khi ngủ, do đường thở trên bị xẹp tạm thời. Điều này dẫn đến tình trạng ngủ không sâu, giảm oxy máu ban đêm, mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày và tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

Khi COPD và OSA cùng tồn tại, tình trạng được gọi là hội chứng chồng lấp. Đây là một vấn đề nghiêm trọng nhưng có thể cải thiện rõ rệt nếu được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Ngưng thở khi ngủ và suy tim là hai bệnh lý phổ biến, thường đồng thời hiện diện và tương tác lẫn nhau theo cách làm trầm trọng thêm tình trạng của nhau. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng ngưng thở khi ngủ không chỉ là hậu quả của suy tim mà còn góp phần thúc đẩy tiến triển bệnh lý tim mạch, làm gia tăng tỷ lệ nhập viện và tử vong.

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Obstructive Sleep Apnea – OSA) và tăng huyết áp (THA) là hai bệnh lý mạn tính thường đồng mắc, có tương tác hai chiều và cùng chia sẻ nhiều cơ chế bệnh sinh. Các bằng chứng hiện có cho thấy OSA là yếu tố nguy cơ độc lập góp phần khởi phát và làm nặng THA, đặc biệt ở nhóm tăng huyết áp kháng trị. Việc nhận diện sớm OSA ở bệnh nhân THA và kiểm soát đồng thời hai bệnh lý có vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ biến cố tim mạch–não và cải thiện tiên lượng dài hạn.

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn ở trẻ em (OSA) là một rối loạn hô hấp liên quan đến giấc ngủ, đặc trưng bởi tình trạng tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn đường thở trên trong lúc ngủ, dẫn đến rối loạn thông khí, giảm oxy máu từng lúc và phân mảnh giấc ngủ. Không giống người lớn, trẻ em mắc OSA thường biểu hiện bằng các rối loạn hành vi thay vì buồn ngủ ban ngày rõ rệt. OSA ở trẻ em ngày càng được công nhận là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng do ảnh hưởng của nó đến tăng trưởng, tim mạch, nhận thức và chất lượng sống [1].